Ziyadoğlular Gəncə hakimi kimi...
Səfəvilər dövlətinin yaranması ilə Azərbaycan yarımmüstəqil bəylərbəyiliklərə bölündü. O vaxtdan etibarən Qarabağın və Gəncənin bəylərbəyiliyi vərəsəlik hüququ ilə Qacarlar tayfasından Ziyadoğlularına verilir. Qarabağ və Gəncənin ilk bəylərbəyisi görkəmli siyasi xadim və istedadlı sərkərdə Kəmaləddin Şahverdi sultan Ziyad oğlu Qacar (vəf. 1568) olur. Nadir şahın ölümündən sonra bəylərbəylikləri müstəqil xanlıqlara çevrilir. Buna baxmayaraq, Gəncə xanlığında hökmranlıq yenə qacarlarda qalır. Gəncə xanlığının ilk hakimi Azərbaycanın ən görkəmli siyasi xadimlərindən biri Şahverdi xan Ziyadoğlu Qacar (1747-1760) olub. Sonuncu Gəncə xanı isə Cavad xan ibn Şahverdi xan Ziyadoğlu Qacar idi.
Cavad xanın Həyatı
Cavad xan,1748-ci ildə Gəncə şəhərində doğulub. Cavad xanın atası Şahverdi xan 1756-cı ildən [[1761]-ci ilə qədər Gəncənin xanı olmuşdu. Cavad xanın anası Şərəf Cahan bəyim də əsil-nəcabətli bir nəsildən idi. Cavaddan başqa ailənin Tuti bəyim, Xurşid bəyim və Heyransa xanım adında üç qızı da vardı. 1780-ci ildə Cavad xan adi bir kəndli qızı olan Şükufə xanımla, 1790-cı il-də isə Şəki xanının bacısı Məliknisə (Bəyim xanım) xanımla ailə qurur. Bu qadınlardan biri 1812-ci ildə, ikincisi isə 1830-cu ildə vəfat edir. Cavad xanın ikinci arvadı onun ölümündən sonra Şəkiyə, qardaşının yanına getmiş və orada da dünyasını dəyişmişdir. Məliknisə xanımın məzarı da Şəkidədir. Şükufə xanımdan Cavad xanın üç oğlu Uğurlu xan, Əliqulu xan və Hüseynqulu xan, dörd qızı-Tuti Bikə, Püstə bəyim, Xatun bəyim, Balaca bəyim doğulublar. Uğurlu xan 1801-ci ildə Məhəmməd xanın qızı Cahan bəyimlə evlənib. Doğulan uşağa Cavad adı veriblər. Hüseynqulu xan (1784-1804) Şəmşəddinli Nəsib Sultanın qohumu Zeynəb xanımla evlənib.
Cavad xanın nəvəsi, Uğurlu xanın qızı və sonuncu Qarabağ xanı Mehdi Qulu xanın həyat yoldaşı Bədircahan bəyim tanınmış şairə və ictimai xadim idi. Cavad xanın nəvəsi Kəlbəli xan Müsahib Azərbaycan və fars dillərində gözəl şerlər yazıb. Cavad xanın qardaşı Fətəli bəy Ziyadoğlu Xali Gəncəli tanınmış şair olub. Onun əsasən, Azərbaycan dilində yazılmış divanı indi respublikamızın Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar institutunda saxlanılır. Görkəmli Azərbaycan yazıçısı Möhsün Nasiri də Cavad xanın sarayında yaşayıb-yaratmışdır. O, Cavad xanın sifarişi ilə qədim hind nağıllarının əsasında yaradılmış “Tutinamə”nin Azərbaycan versiyasını yazmışdı. Cavad xanın xələflərindən bir neçəsi Azərbaycan Rusiyaya birləşəndən sonra Ziyadxanov soyadını almışlar. İndi də onların bir çoxunun törəmələri Bakıda və Gəncədə yaşayırlar.
P.S: Ziyadoglular neslinden oldugum ucun qurur duyuram
Hansi fakti nezerde tutursan Orxan? Burda yazilanlar hamisi faktdir. Eslinde Tarixi bize bunu bele oyredib